GEO: để ChatGPT và Gemini đọc đúng website

Ngày càng nhiều người hỏi ChatGPT hay Gemini thay vì gõ từ khóa lên Google, và câu trả lời họ nhận được là một đoạn văn tổng hợp từ nhiều website, kèm vài đường link nguồn. GEO (Generative Engine Optimization) là phần việc giúp website của bạn nằm trong số những nguồn đó: các công cụ AI đọc được trang, hiểu đúng nội dung và nhắc đến nó khi trả lời. Bài viết này đi qua năm bước Perxel làm trên các website WordPress và Next.js, cùng những gì đã có trên chính website Perxel.

GEO khác SEO ở đâu

Phần nền của hai việc này giống nhau. Google cho biết AI Overviews và AI Mode dùng chính các yêu cầu SEO cơ bản: trang được lập chỉ mục, nội dung hữu ích, cấu trúc rõ ràng. Một website chưa đạt các yêu cầu SEO kỹ thuật (xem bài Điểm SEO trên PageSpeed) thì cũng khó được các công cụ AI đọc đúng.

Khác biệt nằm ở người đọc. Google xếp hạng cả trang, còn công cụ AI lấy từng đoạn để ghép vào câu trả lời. Vì vậy GEO quan tâm thêm đến việc bot AI có vào được website hay không, và mỗi đoạn nội dung có tự đứng được khi bị tách ra khỏi trang hay không.

Bước 1: kiểm tra bot AI có vào được website không

Mỗi công cụ AI có bot riêng để đọc website: GPTBot và OAI-SearchBot của OpenAI, ClaudeBot của Anthropic, PerplexityBot của Perplexity. Một website có thể chặn các bot này mà chủ doanh nghiệp không hề biết, vì việc chặn có thể đến từ ba nơi:

• File robots.txt. Một số theme, plugin hay mẫu cấu hình có sẵn dòng chặn bot AI.
• Cloudflare. Từ giữa năm 2025, Cloudflare chặn bot AI theo mặc định với các domain mới thêm vào. Nếu muốn website được AI trích dẫn, cần tắt tùy chọn này trong phần cài đặt bot của Cloudflare.
• Hosting và tường lửa. Nhiều gói hosting giới hạn số lượt truy cập từ bot, nên bot AI có thể nhận lỗi 429 (quá nhiều yêu cầu) thay vì nội dung trang.

Perxel kiểm tra cả ba nơi trên từng website, rồi xem log của máy chủ để chắc chắn các bot thật sự nhận được nội dung. Với website Perxel, robots.txt không chặn bot nào và Cloudflare để các bot AI truy cập bình thường.

Bước 2: llms.txt, bản tóm tắt website cho AI

llms.txt là một file Markdown đặt ở địa chỉ /llms.txt, liệt kê các trang chính của website kèm một dòng mô tả cho mỗi trang. Đây là một đề xuất mở, chưa phải tiêu chuẩn chính thức, nhưng file này giúp các công cụ AI nắm được website gồm những gì mà không phải đọc từng trang.

• Website WordPress. Yoast SEO tạo file llms.txt tự động từ các trang và bài viết. Sundmd, một website WordPress Perxel lập trình, dùng cách này.
• Website Next.js. File được sinh ra từ cùng nguồn dữ liệu với nội dung trang, nên luôn cập nhật theo CMS. Trên website Perxel, llms.txt liệt kê mọi trang, dịch vụ, dự án và bài viết. Với Foldables, file còn ghi rõ thông số và giá điện thoại chỉ là số liệu tham khảo, để công cụ AI không trích dẫn như số liệu chính thức.

Bước 3: dữ liệu có cấu trúc

Dữ liệu có cấu trúc (JSON-LD) mô tả nội dung trang theo một bộ từ vựng chung, Schema.org: đây là một doanh nghiệp có địa chỉ này, đây là một bài viết của tác giả này, ngày đăng này. Google dùng nó để hiển thị kết quả tìm kiếm chi tiết hơn, và các công cụ AI đọc được thông tin này mà không phải đoán từ giao diện.

• Khatra Tile dùng Rank Math để khai báo địa chỉ và tọa độ của doanh nghiệp, kèm thẻ hreflang cho hai phiên bản tiếng Việt và tiếng Anh.
• Sundmd dùng Yoast SEO để khai báo thông tin tổ chức và breadcrumb của từng trang.
• Website Perxel khai báo thông tin studio, dịch vụ và người phụ trách ngay trong code, và mỗi bài viết có thêm tác giả cùng ngày cập nhật.

Sau khi khai báo, kiểm tra lại bằng Rich Results Test, vì điểm SEO trên PageSpeed không chấm phần này.

Bước 4: một nguồn dữ liệu đầy đủ cho máy đọc

llms.txt và JSON-LD chỉ là bản tóm tắt. Với website Next.js, Perxel có thể đi xa hơn: đưa toàn bộ nội dung ra một nguồn dữ liệu riêng cho máy đọc. Website Perxel có hai nguồn như vậy:

• /content.json: mọi trang, dịch vụ, dự án, sản phẩm và bài viết ở cả hai ngôn ngữ, kèm nội dung đầy đủ và bảng giá. File được tạo lại mỗi lần website cập nhật.
• Một MCP server: cho phép các ứng dụng AI như Claude tìm kiếm và đọc nội dung website trực tiếp, thay vì phải tải từng trang về.

Cùng nguồn dữ liệu này cũng là nơi Ask Perxel, trợ lý trên website, tìm câu trả lời cho khách truy cập. Nhờ vậy, những gì khách hỏi trên website và những gì công cụ AI đọc được đều lấy từ cùng một nội dung.

Bước 5: viết từng đoạn để AI trích được

Vì công cụ AI lấy từng đoạn chứ không lấy cả trang, mỗi đoạn nên tự trả lời được một câu hỏi:

• Trả lời ngay ở đoạn đầu. Câu hỏi chính của trang được trả lời trong hai, ba câu đầu tiên, phần giải thích chi tiết để phía sau.
• Tiêu đề nói rõ nội dung bên dưới. Một tiêu đề như "Chi phí hosting một website Next.js" dễ được lấy làm nguồn hơn "Chi phí".
• Số liệu kèm ngày và nguồn. Một con số có ghi ngày đo và cách đo đáng tin hơn một con số đứng một mình, với người đọc lẫn với công cụ AI.
• Phần câu hỏi thường gặp. Mỗi câu hỏi kèm câu trả lời ngắn là một đoạn sẵn sàng để trích dẫn.

Đo lượt truy cập từ AI

GEO còn mới, và các công cụ AI không công bố cách họ chọn nguồn để trích dẫn. Cách đo đáng tin nhất hiện nay là đếm lượt truy cập thật: khi người dùng bấm vào link nguồn trong câu trả lời, lượt truy cập đến từ chatgpt.com, perplexity.ai hay gemini.google.com. Perxel tạo một nhóm kênh riêng cho các nguồn này trong Google Analytics, để doanh nghiệp thấy GEO mang lại bao nhiêu khách và khách đó vào trang nào.

Câu hỏi thường gặp

Có cần chặn bot AI để bảo vệ nội dung không?

Tùy mục tiêu của website. Nếu nội dung là sản phẩm bạn bán (bài báo trả phí, khóa học), chặn bot AI là hợp lý. Nếu website dùng để giới thiệu doanh nghiệp và tìm khách hàng, để bot AI đọc được sẽ giúp doanh nghiệp xuất hiện trong câu trả lời của ChatGPT hay Gemini. Theo tài liệu của OpenAI, có thể chặn bot dùng dữ liệu để huấn luyện (GPTBot) nhưng vẫn cho bot tìm kiếm (OAI-SearchBot) truy cập.

Website WordPress có làm GEO được không?

Được. Rank Math và Yoast SEO đã hỗ trợ dữ liệu có cấu trúc, Yoast còn tạo được llms.txt tự động. Phần còn lại là kiểm tra hosting không chặn bot AI và viết lại nội dung theo cách ở bước 5.

Bao lâu thì website được AI nhắc đến?

Không có mốc cố định. Công cụ AI dùng tính năng tìm kiếm có thể đọc trang mới trong vài ngày đến vài tuần, giống Google. Phần kiến thức có sẵn trong mô hình chỉ cập nhật khi nhà phát triển huấn luyện phiên bản mới, nên không thể chủ động tác động vào.

Footnotes

1. Google Search Central: AI features and your website
2. Cloudflare: Content Independence Day
3. llms.txt
4. Schema.org
5. Google: Rich Results Test
6. OpenAI: Overview of OpenAI crawlers